Τρίτη, 22 Δεκεμβρίου 2015

Μοντέλα που κατασκευάστηκαν με χρονολογική σειρά


Νήσος Σκόπελος
Λόγω συχνών επισκέψεων (τόπος γέννησης) το τοπίο ήταν ιδιαίτερα οικείο. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 6 μήνες. Περάτωση κατασκευής Ιούνιος 2002. Επειδή δεν υπήρχε ακόμη ανάλογο λογισμικό ο χρωματισμός και οι λεπτομέρειες βασίστηκαν σε προσωπική παρατήρηση και λήψη φωτογραφιών από όσο το δυνατό περισσότερες περιοχές. (69 X 73 cm)




Όρος Όθρυς (Κεντρικό, Βόρειο και Ανατολικό τμήμα).Το βουνό ήταν γνωστό λόγω πολλαπλών επισκέψεων – αναβάσεων με αφετηρία τη Βρύναινα που είναι και o τόπος καταγωγής μου. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 18 μήνες. Περάτωση κατασκευής Μάρτιος 2009. Για το χρωματισμό λήφθηκε υπόψη εκτός από την παρατήρηση του πεδίου για πρώτη φορά το Google Earth. (100 x 88 cm)





Matterhorn/ Monte Cervino Ιταλία – Ελβετία. Το βουνό ήταν γνωστό από την ελβετική
πλευρά από τον Ιούλιο του 2004. Αν και λόγω καιρού η προσπάθεια ανάβασης διακόπηκε νωρίς τουλάχιστο αποκτήθηκε μια καλή ιδέα της περιοχής. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 1 μήνας. Ολοκλήρωση κατασκευής Οκτώβριος 2010. (23 X 30 cm) 






Όρος Όλυμπος Συγκρότημα Κορυφών έως θέση Πριόνια. Ειδικά αυτή η περιοχή είναι εξαιρετικά οικεία μετά από πολλαπλές αναβάσεις. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 1 μήνας. Πέρας κατασκευής Νοέμβριος 2010. Στο χρωματισμό είχα την βοήθεια του Αλέκου, φίλου και συντρόφου στις εξορμήσεις στα βουνά
Αλέκος Facebook ο οποίος είναι ο "Γκουρού'' των ψηφιακών και τρισδιάστατων χαρτών. Ο Αλέκος λοιπόν δημιούργησε φωτοχάρτη με ισοδιάσταση με δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης που καταδείκνυε ακριβέστερα από τους υπάρχοντες χάρτες την θέση των 

χρωματικών και λοιπών ανάγλυφων λεπτομερειών. Το μοντέλο δωρίστηκε στο φίλο ορειβάτη και διαχειριστή καταφυγίου Μιχάλη και βρίσκεται σήμερα στο καταφύγιο «Χρήστος Κάκκαλος» Οροπέδιο Μουσών, Όλυμπος. (23 X 30 cm)



Monte Pelmo Δολομίτες, Βόρεια Ιταλία. Η εξοικείωση με το τοπίο έγινε τον Ιούλιο του 2002 μετά από ένα10ήμερο trekking με τον ΕΟΣ Αχαρνών. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 1 μήνας. Περάτωση κατασκευής Ιανουάριος 2011. Εδώ δοκιμάστηκε πρώτη φορά μόνο ψηφιακό υπόβαθρο ισοϋψών από αρχεία .srtm (πλέγμα υψομετρικών σημείων από μετρήσεις δορυφόρου) που δημιούργησε ο Αλέκος χωρίς την ύπαρξη χάρτη. Διαπιστώθηκε ότι σε περιοχές με έντονο και ακανόνιστο ανάγλυφο η παραγωγή ψηφιακού μοντέλου εδάφους από υψομετρικά σημεία (Interpolation) παρουσιάζει αποκλίσεις σε σχέση με το φυσικό τοπίο εμφανίζοντας μια τάση εξομάλυνσης. (23 X 30 cm)



Όρος Όλυμπoς Από Λιτόχωρο έως Κοκκινοπηλός. Το ανάγλυφο του Ολύμπου όπως
ανέφερα στην περιγραφή του μικρότερου μοντέλου μου ήταν ιδιαίτερα γνωστό από εξορμήσεις στις κορυφές από όλες σχεδόν τις πλευρές. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 8 μήνες. Περάτωση κατασκευής Ιανουάριος 2014. Η κατασκευή περιλαμβάνει απλά μεγαλύτερη περιοχή από το προηγούμενο μοντέλο του Ολύμπου. Εδώ πάλι ο «μάγος» Αλέκος παρήγαγε τα ανάλογα ψηφιακά μοντέλα που διευκόλυναν το χρωματισμό. (93 X 43 cm)





Glocknergruppe Süd. (Νότιο συγκρότημα Grossglockner) Αυστρία, Kalser Tal έως το Winkle του Heilingenblut. Πρόκειται για το νότιο τμήμα του συγκροτήματος που περιβάλλει την ψηλότερη κορυφή της Αυστρίας Grossglockner. H περιοχή μου ήταν γνώριμη από ένα 7ήμερο trekking γύρω από το Grossglockner τον Ιούλιο του 2008. Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 8 μήνες Περάτωση κατασκευής Ιανουάριος 2015. Όπως πάντα και εδώ η βοήθεια του Αλέκου ήταν πολύτιμη. (65 X 30 cm)





Mount Everest. Νεπάλ / Κίνα. To συγκρότημα περιλαμβάνει τo Island Peak και εκτείνεται βόρεια μέχρι το Changzheng Peak. Προσωπική γνώση του τοπίου δεν υπάρχει. Παρά τη σχεδιαζόμενη αποστολή μας με το Νίκο το Μαγγίτση  τον Μάιο 2015 επιστρέψαμε άπρακτοι λόγω κλοπής των χρημάτων της ομάδας από τον τοπικό οδηγό. Η πικρία έγινε ανακούφιση όταν δυο μέρες μετά ακολούθησε ο μεγάλος σεισμός που ισοπέδωσε την περιοχή. Από ανεπίσημες πηγές 900+ (επισήμως 19) ορειβάτες έχασαν τότε τη ζωής στην περιοχή του Everest.  Κλίμακα οριζόντια & κατακόρυφη 1:25.000. Διάρκεια κατασκευής 11 μήνες. Ολοκληρώθηκε Απρίλιο 2016. Σημαντική βοήθεια κυρίως στην τελική διαμόρφωση του μοντέλου ήταν το δωρεάν πρόγραμμα 3D Reality Maps Viewer/ Mount Everest που ανακάλυψε ο Αλέκος φυσικά στη σελίδα www.realitymaps.de (53 X 77 cm)
 



Όρος Άθως. Άγιον Όρος.Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία Αγ. Όρους. Η καλυπτόμενη περιοχή περιλαμβάνει το νότιο τμήμα της χερσόνησου του Άθωνα από τη γραμμή Μονή Ξηροποτάμου - Μονή Φιλοθέου και νότια. Η περιοχή είναι ήδη γνωστή από πολλαπλές επισκέψεις στις Μονές αλλά και στην κορυφή. Η κλίμακα είναι και δω η 1:25.000. Χρειάστηκαν 8 μήνες για την ολοκλήρωση της κατασκευής που ήταν έτοιμη το Δεκ 2016. Ο Αλέκος δημιούργησε το ανάλογο ψηφιακό μοντέλο που βοήθησε σημαντικά στο βάψιμο του μοντέλου. (64 Χ 52 cm)



Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2015

Ανάλυση σταδίων κατασκευής

Επιλογή χάρτη και ακριβούς περιοχής: Σήμερα υπάρχει μια πληθώρα τοπογραφικών χαρτών για τους ορεινούς όγκους της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ελληνικές χαρτογραφικές εταιρείες έχουν επιτύχει εξαιρετική ακρίβεια απόδοσης του τοπίου με ιδιαίτερη προσοχή στα μονοπάτια και στα χαρακτηριστικά σημεία προσανατολισμού. Αυτό που κατά τη γνώμη μου λείπει είναι η καλλιτεχνική απόδοση των βραχωδών και απόκρημνων περιοχών. Η ισοϋψείς γραμμές εκεί δεν αποδίδουν με ακρίβεια  τις κατακόρυφες λεπτομέρειες και αναγκαστικά το καλλιτεχνικό χέρι έχει εκεί πρωτεύοντα ρόλο. Αυτό θα ανέβαζε ίσως το κόστος… Για τα βουνά της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης η Compass και η Tampacco έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά αποδίδοντας εξίσου καλά τις απόκρημνες περιοχές. Για το ανάγλυφο μοντέλο ο χάρτης πρέπει να επιλεγεί με βάση τη διάκριση των ισοϋψών καμπυλών. Ιδιαίτερα στις απόκρημνες περιοχές. Ασάφεια εκεί ισοδυναμεί με αυθαιρεσία. Επόμενο που θα πρέπει να αναζητείται είναι η σαφήνεια των λοιπών λεπτομερειών όπως βλάστηση, κατοικημένοι τόποι κλπ. Η ακριβής περιοχή που θα αποδοθεί πρέπει να επιλεγεί με βάση το κυρίαρχο θέμα. Αν το θέμα είναι μια κορυφή θα επεκταθούμε μέχρι τους πρόποδες εφόσον βρίσκονται κοντά ώστε να τονίζεται το υψόμετρό της ή τουλάχιστο οι αντιθέσεις στο υψόμετρο. Η ψηλότερη κορυφή καλό είναι να είναι κοντά στο κέντρο της περιοχής του ανάγλυφου χάρτη. Ενδεικτικά μια σελίδα Α4 σε χάρτη 1:25.000 είναι 5 Χ 7 χλμ περίπου εφόσον το 1 χλμ είναι 4 εκατοστά.
Αποσαφήνιση των ισοϋψών καμπυλών των 100 m στο χάρτη: Εδώ χρειάζεται επισταμένη παρατήρηση. Κάθε ισοϋψής των 100 μ πρέπει να «κλείσει». Δηλαδή πρέπει να μην αφήνει σε κανένα σημείο του χάρτη κενό και ασάφεια. Σε μερικά σημεία πολλά χρώματα, τοπωνύμια και  λοιπές λεπτομέρειες καλύπτουν τις ισοϋψείς που χρειαζόμαστε. Εκεί είναι δυνατό εφόσον και βοηθητικές ισοϋψείς δεν βοηθούν να ανατρέξουμε ακόμα και σε άλλο χάρτη.
Αποτύπωση ισοϋψών των 100 m, κορυφών, βυθισμάτων και υδατογραφίας σε διαφανές: Επιλέγουμε κατ’ αρχήν διαφανές, ζελατίνα που δεν παραμορφώνεται (σαν χαρτόνι) και αποτυπώνουμε με μαρκαδόρο οινοπνεύματος τις ισοϋψείς όλης της περιοχής του χάρτη που θα κατασκευαστεί. Μαζί αποτυπώνουμε τις κορυφές (τριγωνομετρικά και μη) και τα ρέματα. Ιδιαίτερα σε περιοχές που οι ισοϋψείς απέχουν πολύ μεταξύ τους σημειώνουμε τα όρια και το σχήμα μικρών εδαφικών εξάρσεων κάτω των 100 μ.
Αποτύπωση ισοϋψών ανά 2 σε MDF 4mm και κόψιμο περιγράμματος εξωτερικής με επιτραπέζια σέγα: Εδώ αντιγράφονται με καρμπόν δύο διαδοχικές ισοϋψείς κάθε φορά πάνω στο MDF. H εξωτερική θα κοπεί και η εσωτερική είναι εκεί που θα «πατήσει» η ψηλότερη. Επειδή όταν είναι μεγάλο το μοντέλο πρέπει να είναι κενό εσωτερικά για να μειωθεί το βάρος του πρέπει να αφεθεί ανάλογος χώρος εσωτερικά της εσωτερικής ισοϋψούς για να κολλήσει η επόμενη.
Δημιουργία κλιμακωτού μοντέλου με χτίσιμο των MDF  ισοδιάστασης  100 m. Πρόσθεση ακίδων στα σημεία των κορυφών ανάλογα με το υψόμετρο: Οι ισοϋψείς των 100 μ (νοβοπάν 4 χιλ) που έχουν κοπεί με τη σέγα κολλιούνται η επόμενη πάνω στην προηγούμενη προσέχοντας το καλιμπράρισμα κάθε φορά. Λάθος 1 χιλ. στο καλιμπράρισμα ενδεχομένως να δημιουργήσει προβλήματα στην τελική διαμόρφωση του μοντέλου.  Στις κορυφές τοποθετούνται οδοντογλυφίδες με αναγωγή στο υψόμετρο. Πχ 75 μ = 3 χιλ
Γέμισμα του κλιμακωτού μοντέλου με μίγμα πριονιδίου και
κόλλας ξύλου: Το γενικό γέμισμα γίνεται με το μίγμα που περιγράφεται. Πρέπει να είναι αρκετά αραιό ώστε να καλύπτει κενά όχι τόσο όμως ώστε να «τρέχει». Η αραίωση γίνεται με νερό. Δουλεύουμε σταδιακά και σε πολλά σημεία γιατί αργεί να στεγνώσει. Η γενική ανάγνωση του χάρτη είναι απαραίτητη.
Εκλέπτυνση και τελική διαμόρφωση του τοπίου με ξυλόστοκο: Η καλλιτεχνική δουλειά αρχίζει εδώ. Αυτό το στάδιο έχει και τη μεγαλύτερη διάρκεια. Με τη βοήθεια του χάρτη δουλεύουμε ανάμεσα σε δυο ισοϋψείς εντός 4 χιλ δηλαδή αναπαράγοντας όλες τις λεπτομέρειες. Ο σκελετός (κλιμακωτό μοντέλο) μας βοηθά δίνοντας τα σημεία αναφοράς. Η καλή ανάγνωση του χάρτη είναι βασική μια που προσοχή περνάει επαναλαμβανόμενα από το σημείο του χάρτη στο σημείο που διαμορφώνεται. Τα εργαλεία μπορεί να είναι κοπίδια, οδοντιατρικά εργαλεία ακόμα και παραμάνες. Ταχύτροχος τύπου Dremel είναι επίσης απαραίτητος για την χάραξη των δρόμων και ενδεχομένως ρεμάτων και λοιπών ανάλογων σχηματισμών.
Επεξεργασία και διαμόρφωση ορίων και βάσης μοντέλου: Τα πλαϊνά του μοντέλου (κάθετες επιφάνειες) πρέπει να στοκαριστούν και να τριφτούν καλά ώστε να γίνουν τελείως λείες.  Το ίδιο και η βάση (περίγραμμα). Τελευταίο θα μείνει το βάψιμο και το λουστράρισμα.
Χρωματισμός και τοποθέτηση υπομνήματος: Τα χρώματα που χρησιμοποιούνται είναι πλαστικό και ακρυλικά. Είναι υδατοδιαλυτά και αναμειγνύονται εύκολα μεταξύ τους για να επιτύχουμε την κατάλληλη απόχρωση. Όπως ανέφερα πριν για το χρωματισμό απαιτούνται κάθε είδους πληροφοριακό υλικό εκτός του χάρτη όπως δορυφορικές λήψεις, αεροφωτογραφίες και κοινές φωτογραφίες. Δασικές εκτάσεις ή περιοχές καλυμμένες με μόνιμη βλάστηση απεικονίζονται με θρυμματισμένα φύλλα, άμμο, ακόμα και υπόλειμμά καφετιέρας γαλλικού καφέ, βαμμένο κατάλληλα επίσης με πλαστικό ανάλογα με τα φυσικά χώματα της κατά τόπους βλάστησης. Γενικά για να τονιστεί το καλύτερα ανάγλυφο εξέχοντες επιφάνειες βάφονται με ανοιχτότερες αποχρώσεις από τις βαθύτερες. Τέλος βάφονται τα πλαϊνά και περνιέται με βερνίκι η βάση.
Κατασκευή προστατευτικής  βιτρίνας από πλεξιγκλάς:  Για να αποφύγουμε τη συσσώρευση σκόνης στο μοντέλο θα πρέπει αυτό να καλύπτεται με μια προστατευτική βιτρίνα. Το πλέξιγκλας είναι σχετικά ανθεκτικό και ελαφρότερο από το γυαλί. Οι γωνίες καλύπτονται με ξύλινη γωνιακή κορνίζα η οποία περνιέται επίσης με βερνίκι. 

Δευτέρα, 7 Δεκεμβρίου 2015

Μέθοδος κατασκευής μοντέλων εδάφους


Η μέθοδος που περιγράφεται καθώς και τα υλικά που επιλέχθηκαν για την κατασκευή είναι προσωπική επιλογή. Η τεχνική απλά δοκιμάστηκε και δούλεψε. Είναι σίγουρα χρονοβόρα αλλά προσφέρεται για κατασκευές στο σπίτι με σχετικά απλά υλικά. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι η μοναδική και σίγουρα όχι η καλύτερη.  Τα στάδια κατασκευής είναι: 

  - Επιλογή χάρτη και ακριβούς περιοχής
  - Αποσαφήνιση των ισοϋψών καμπυλών των 100 m στο χάρτη
  - Αποτύπωση ισοϋψών των 100 m, κορυφών, βυθισμάτων και υδατογραφίας σε διαφανές
  - Αποτύπωση ισοϋψών ανά 2 σε MDF 4mm και κόψιμο περιγράμματος εξωτερικής με επιτραπέζια σέγα.
  - Δημιουργία κλιμακωτού μοντέλου με χτίσιμο των MDF  ισοδιάστασης  100 m. Πρόσθεση  ακίδων στα σημεία των κορυφών ανάλογα με το υψόμετρο
  - Γέμισμα του κλιμακωτού μοντέλου με μίγμα πριονιδίου και κόλλας ξύλου.
  - Εκλέπτυνση και τελική διαμόρφωση του τοπίου με ξυλόστοκο
  - Επεξεργασία και διαμόρφωση ορίων και βάσης μοντέλου
  - Χρωματισμός και τοποθέτηση υπομνήματος
  - Κατασκευή προστατευτικής  βιτρίνας από πλεξιγκλάς  

Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2015

Αρχές των ανάγλυφων μοντέλων που παρουσιάζονται



Τα θέματα: Είναι κυρίως βουνά της χώρας και του εξωτερικού. Κατά προτίμηση να υπάρχει και προσωπική γνώση του εδάφους. Από το χάρτη επιλέγεται μια περιοχή που να περιλαμβάνει το ενδιαφέρον βουνό μέχρι της πρόποδες .

Η κλίμακα: Τα κατασκευασμένα μέχρι στιγμής μοντέλα  είναι κλίμακας 1:25.000.Η κλίμακα υψών είναι η ίδια. H κλίμακα αυτή βοηθά στην καλύτερη δυνατή αντίληψη πεδίου και χάρτη. Επιτρέπει ικανοποιητικό βαθμό λεπτομέρειας και ρεαλιστικής απόδοσης. Τέλος η κατασκευή μοντέλων στην ίδια κλίμακα διευκολύνει τη σύγκριση μεταξύ τους και την πληρέστερη κατανόηση των διαφορετικών περιοχών που αποδίδονται.   

Ο χρωματισμός: Μια και το ενδιαφέρον είναι το έδαφος αυτό αποδίδεται στα ορεινά καλύτερα με τα καλοκαιρινά χρώματα. Έτσι με λευκό απεικονίζονται μόνο οι μόνιμοι παγετώνες. Για το χρωματισμό λαμβάνεται υπόψη ο χάρτης ή οι χάρτες της περιοχής, αεροφωτογραφίες, πλάγιες φωτογραφίες, ταινίες που έχουν γυριστεί ακόμα και προσωπική παρατήρηση.

Το πνεύμα και οι αρχές της κατασκευής τρισδιάστατων χαρτών



Στην αρχή έρχεται η ιδέα και η απόφαση. Στη συνέχεια ελέγχουμε τα δεδομένα. Τι έχουμε στη διάθεσή μας;  Και το κυριότερο η επιλογή του χάρτη που θα βασιστούμε για να χτίσουμε το μοντέλο .  Θα πρέπει να έχει ισοδιάσταση. Όσο το δυνατό πυκνότερη. Μετά είναι η κλίμακα κατασκευής. Εδώ θέλει να έχει κανείς ακριβή ιδέα του τι  θέλει να αποδώσει. Κλίμακα σημαίνει και λεπτομέρεια. Η κλίμακα στον ανάγλυφο χάρτη δεν είναι απαραίτητα η ίδια. Και εξηγώ: Στον τρισδιάστατο χάρτη της Χαλκιδικής 20εκ Χ30 εκ που έφτιαξε ο δάσκαλος στο μάθημα της χειροτεχνίας πχ αν η κλίμακα των μηκών ήταν ίδια με των υψών θα μπορούσε να διακρίνει κάποιος σαν ευρύ εξόγκωμα τον ορεινό όγκο του  Χολομώντα με υψ 1165μ. και σαν ένα σπυρί τον Άθωνα με υψ. 2033μ. Έτσι η κλίμακα των υψών ήταν αναγκαστικά μεγαλύτερη ώστε να τονιστεί το ανάγλυφο και να φανούν εντονότερες οι διαφοροποιήσεις των υψομέτρων. Σαν δεδομένο πρέπει εδώ να λάβουμε υπόψη το πάχος του MDF, του φελλού ή του κόντρα πλακέ που έχουμε στη διάθεσή μας. Με αυτό θα σχηματίσουμε ένα κλιμακωτό μοντέλο αρχικά που θα χρησιμεύσει ως σκελετός και οδηγός ώστε να αναπαραγάγουμε ακριβώς το έδαφος. Πχ επιθυμώ να φτιάξω ένα μοντέλο χάρτη 1:50.000 και έχω κόντρα πλακέ 3 χιλ. Αν επιθυμώ ίδια κλίμακα μηκών υψών τα 3χιλ είναι 150μ Ο επίπεδος χάρτης έχει συνήθως ισοδιάσταση 20μ. .Ισουψής των 50 ή 150μ κλπ δεν υπάρχει. Η ψάχνω άλλο πάχος ή αλλάζω την κλίμακα. Τα χρώματα επίσης που βάφεται ένας  χάρτης είναι ένα θέμα προς μελέτη. Το μοντέλο του πατέρα μου ήταν βαμμένο ανάλογα με το υψόμετρο. Πράσινο τα πεδινά, κίτρινο πρόποδες και λόφοι, καφέ τα βουνά πάνω από κάποιο υψόμετρο.  Ένας τέτοιος χρωματισμός μάλλον δεν βοηθά ιδιαίτερα μια που τα εδαφικά χαρακτηριστικά αποδίδονται με το ανάγλυφο. Ο χρωματισμός θα πρέπει να αποδίδει από μόνος του χαρακτηριστικά που δεν επαναλαμβάνονται στο ανάγλυφο της περιοχής με επιδίωξη την προσομοίωση των φυσικών αποχρώσεων πχ το χρώμα των πετρωμάτων, το είδος της βλάστησης ή το κυρίαρχο χρώμα των κατοικημένων τόπων. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το έδαφος δεν είναι χρωματικά πάντα το ίδιο. Το Χειμώνα τα βουνά καλύπτονται με χιόνια και δείχνουν λίγη βλάστηση, την Άνοιξη αποκτούν νέα πράσινη βλάστηση, το προχωρημένο Καλοκαίρι η εποχική βλάστηση αρχίζει να ξεραίνεται και το Φθινόπωρο τα βουνά φαίνονται καφέ και κίτρινα. Το μοντέλο δεν ακολουθεί της εποχές. Βάφεται ανάλογα με το τι θέλει να αποδώσει αυτός το φτιάχνει. Πληροφοριακά  για της Άλπεις έχουν εκδοθεί χειμωνιάτικοι χάρτες με έμφαση της πίστες και της διαδρομές  του ορειβατικού σκι και καλοκαιρινοί με έμφαση στα μονοπάτια που το Χειμώνα είναι μη ανιχνεύσιμα και τη βλάστηση. Τελευταίο που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η έκθεση του μοντέλου δηλαδή η θέση και ο φωτισμός. Ως προς τη θέση εφόσον δεν έχει μεγάλο βάθος πχ. έως 5-6 εκ. μπορεί να τοποθετηθεί στον τοίχο. Αλλιώς σε οριζόντια βάση. Το μοντέλο θα πρέπει να φωτίζεται με τέτοιο τρόπο ώστε να τονίζονται οι  λεπτομέρειες ενώ παράλληλα να αποδίδεται η όσο το δυνατό φυσική εικόνα του.
 

Το ξεκίνημα


 

Η μελέτη των χαρτών και του εδάφους με συνάρπαζε από μικρό. Παρατηρούσα με ιδιαίτερη προσοχή κάθε γεωφυσικό χάρτη ιδιαίτερα περιοχών που γνώριζα. Την πρώτη ιδέα ανάγλυφης αναπαράστασης μου την έδωσε ο πατέρας μου ο οποίος σαν δάσκαλος της εποχής του έπρεπε να έχει ιδέα για  όλα. Στο μάθημα λοιπόν της χειροτεχνίας έφτιαξε με τους μαθητές του έναν ανάγλυφο χάρτη 30Χ20 εκ. περίπου της Χαλκιδικής όπου βρισκόμασταν. Σε ένα κομμάτι νοβοπάν αντέγραψε το χάρτη και σημείωσε τις κύριες κορυφές με τα υψόμετρα. Εκεί κάρφωσε καρφιά τηρώντας την αναλογία των υψών και τα κάλυψε μέχρι τις ακτογραμμές με γύψο. Σκάλισε μερικές λεπτομέρειες και έβαψε το μοντέλο με πράσινη, κίτρινη και καφέ νερομπογιά ανάλογα με το υψόμετρο. Στη συνέχεια ζωγράφισε τους μεγάλους δρόμους και τις κυριότερες κατοικημένες περιοχές. Το αποτέλεσμα ήταν ικανοποιητικό το σημαντικότερο όμως ήταν η γενική αντίληψη του πεδίου που μου έχει αποτυπωθεί μέχρι σήμερα . Θυμάμαι αργότερα  στην Διεθνή  Έκθεση της Θεσσαλονίκης τις μακέτες υδροηλεκτρικών σταθμών στο περίπτερο της ΔΕΗ που ήταν ιδιαίτερα ακριβείς και εντυπωσιακές. Αφού πέρασα τη φάση του στατικού μοντελισμού, όπως όλοι της τότε παρέας  για κάμποσα χρόνια, έμεινε κάποια εμπειρία στην απόδοση γήινων λεπτομερειών των διοραμάτων. 19 χρονών το 1986 προμηθεύτηκα τους πρώτους μου χάρτες με ισοδιάσταση από τη ΓΥΣ κλίμακας  1:50.000 Γενικής Χρήσεως περιοχής Χαλκιδικής του 1975. Τα ενδιαφέροντα τώρα ήταν η εκμάθηση του εδάφους και η κίνηση στο βουνό και την ύπαιθρο. Οι χάρτες ΓΥΣ μου φάνηκαν εντυπωσιακοί στην αρχή μετά όμως ήμουν μόνιμα με ένα μολυβάκι στο βουνό και ένα ραπιδογράφο στο σπίτι για να συμπληρώνω δρόμους και λοιπά στοιχεία προστέθηκαν στο πεδίο.  Στο μεταξύ παρουσιάστηκαν οι πρώτοι χάρτες στην αγορά με ισοδιάσταση πρώτα των 100μ και μετά των 20μ. Μετά από 16 χρόνια ενασχόλησης με το έδαφος μου δημιουργήθηκε η επιθυμία να αποδώσω  μια περιοχή ανάγλυφη. Έτσι το 2002 καταπιάστηκα με τον ανάγλυφο χάρτη της Σκοπέλου που ήταν και ο τόπος καταγωγής μου και γνώριζα καλά.





Τρισδιάστατα μοντέλα χαρτών



Τα τρισδιάστατα μοντέλα παρέχουν μια σαφώς ακριβέστερη εικόνα του ανάγλυφου μιας περιοχής από ότι οι χάρτες επίπεδης μορφής. Ακόμα και αν οι χάρτες απεικονίζουν με ισοϋψείς καμπύλες  και σκιές την  τρίτη διάσταση  (του ύψους) απαιτείται μελέτη και εμπειρία για να σχηματίσει κανείς στο μυαλό του την ακριβή εικόνα του απεικονιζόμενου εδαφικού τμήματος. Σήμερα βέβαια η τεχνολογία των υπολογιστών παρέχει τη δυνατότητα σχεδόν αν όχι απόλυτα της ακριβούς ψηφιακής τρισδιάστατης απεικόνισης εδαφικών περιοχών. Τα  στερεά μοντέλα που έχουν κατασκευαστεί επιτρέπουν όμως ακόμα πιο γρήγορη και πληρέστερη εξοικείωση με την περιοχή. Θα πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο - ακόμα και αν αυτή τη στιγμή η τεχνολογία δεν τα έχει φτάσει ακόμα – ότι θα ξεπεραστούν με την εξέλιξη των μη επανδρωμένων πτητικών μέσων για τη λήψη πλαγίων φωτογραφιών απόκρημνων περιοχών καθώς επίσης  και την εξέλιξη τρισδιάστατων εκτυπωτών. Πιθανόν να είχαν ξεπεραστεί ήδη αν υπήρχε ανάλογο εμπορικό ενδιαφέρον από μεγάλο μέρος του πληθυσμού.  Σε κάθε περίπτωση εκτός του αποτελέσματος είναι η ικανοποίηση της δημιουργίας αυτό που μετράει περισσότερο για αυτόν που ασχολείται με το συγκεκριμένο επιχείρημα. Για την κατασκευή στερεών μοντέλων εδάφους, πέραν του χρόνου απαιτείται εμπειρία στη μελέτη χαρτών, υπομονή, δεξιοτεχνία και ίσως κάποια έμφυτη καλλιτεχνική τάση.